Te man sas vareso te phenel pal peste,
paľis oda kampelas te ulavav andro varesave kotora.
Jekh andal ola kotora tumen, normalno, nekbuter interesinel.
E romaňi tema.
Dujto, but paši hiňi e tema pal o čoripen.
Oda pes arakhel andro varesave thana, na ča avka.
U o trito kotor elas mek buchleder, o manušikane čačipena.
No oleha phiren the ola ajse naturalna, paše temi
sar o komunitno vazdipen, vaj o vazdipen andro regijoni u avka.
Olestar, hoj nekbareder kotor dživipen somas Kašate,
u andro buter kotora Kašate,
sas man o šajipen te arakhel pes the le Romenca.
Jekhvar, kana bešahas pre Terasa, bešenas paš amende.
U kana pomožinavas pal o berš 1989
andro buter birajipnaskre aktiviti,
vaj the andro politicka, sar vaš e Demokraticko sera,
phiravas pal o savoro regijonos savo sas ole beršende o Vichodoslovaťiko regijonos.
Paľis nekbuter pal o Kašakro regijonos.
U oda nadžalas andro terenos te nadikhel, te avel kašuko, koro.
Amare Roma, sar e minorita, savi hiňi zorales reprezentimen
andro vichodos pre Slovaťiko, avka the andro Kašakro regijonos,
sas sakovar odoj pro droma, kontakta,
vakeribena, kidipena, sas odoj.
Buter vaj frimeder.
Oda čudos, sar oda imar hin,
šunel o nevo manuš nekbuter andro osadi.
Ando ola čorikane osadi.
Paľis pes musaj ačhel oda, hoj le manušes hin varesavo dikhipen.
U oda dikhipen hino vaj e ignoracija, hoj imar pre oda nakamel te dikhel,
garuvel pes andre peskri luma u kerel peskre buťa.
Vaj oda na ignorinel u paľis imar musaj te avel varesar aktivno.
Odi aktivita vaš mange chudľas avka,
hoj kerďom jekhto projektos mek andro berš 1998,
savo sas te pomožinel andre aktivizacija le Romengri anglo komunalna alosaripena.
Oda sas ola komunalna alosaripena, save nadomukhle u paľis len kerde pro jesos.
U me zumavavas odoj, ka on bešenas,
hoj te na ačhen pre sera a hoj, te pes ča sikra dela,
pen te ispiden angle the andro komunalna alosaripena.
Varekaj pes oda doresľas feder, varekaj goreder.
Aľe oda absolutno nasas hijaba,
vaš oda, hoj dosta but ole kandidatendar pro poslanca
pes avka aktivizinde, imar the pro Luník IX.
Maškar lende the o jekhto romano šerutno pro Luník IX.
No nekbuter sas andro gava.
Oda Luník IX. sas špecificko, oda hin o foros.
U avka chudľom me personalno te prindžarel le Romen u te ačhel lenca.
U imar oda na agorinďas, te oda šaj phenav so neklokheder.
Te o manuš kamel te avel andre oda varesar legitimno
u na ča varesavo entuzijastos, ajso so avľas pal o drom,
paľis kampelas the špecificko sikhľuviben.
U vaš oda e socijalno buťi.
U vaš oda the o but konferenciji, ajse kidipena.
Ajse kurzi, ajse lekciji, ajse phiribena, ajso but.
Hoj oda imar pes dochudľas avka dur, hoj prekal o buter ola birajipnaskre organizaciji,
kaj nekbareder rola sas o ETP (O Centrum vaš o ľikerdo vazdipen),
sas o nekzoraleder pro vichodno Slovaťiko andre kadi tema,
somas paš oda, sar kerahas o komunitna centri,
sar paľis kerahas but mikroprojekta vaš lenge.
U ajse mikro kečeňakre schemi.
U ajse pomožipnaskre vaš o lačharipen
andre lengri dživipnaskri situacija, vaj o keribena sar andro bešipen.
Chuťava prekal o but oda, so pes ačhiľas.
Oda geľas avka dur, hoj mandar ačhiľas o zorardo manuš.
Na sar o serakro kandidatos, oda zorarav.
Me man na ispidavas prekal e serakri linija.
Čačes, sar neutralno.
The kana agorinďom pre kadi pozicija
na mukhľom oda ča avka, na phandľom pal mande o vudar,
aľe dureder kerav andre odi tema.
Som andre late prekal o varesave štatoskre, vaj municipalna inštituciji,
vaj paľis prekal o birajipnaskro sektoris vaj ča avka, sar o individuum.
Me som šokovano, sar andro ola fundamentalna charakteristiki
a atributa le čoripnaskre, hine but džene, save profesijonalno keren buťi
avka te phenav peskre klijentenca, save hine čore u uľile andro čoripen.
Odoj zumavav, te pes oda del,
prekal ajso konceptos O phurda čoripnastarte zorarel
ola fundamentalna atributa, o charakteristiki maškar ola manuša.
No the maškar o klijenta.
U oda ps kerel prekal o buter projekta u buter aktiviti.
Sikhavas, vaj sikhavav, kana sar,
le manušen, save hin vaj andal e themeskri administracija, sar o buťakre khera,
e tipicko idealno grupa.
Vaj e municipalita u o šerutno.
O buťarne andal o gaveskre khera, o poslanca u avka dureder.
Vaj ola hine o korkore birajipnaskre organizaciji
vaj o klijenta.
Ola čore manuša.
U maškar lende paľis buter miksi.
Avka, oda hin o čoripen.
U akana mek ačhile o manušikane čačipena, save leperavas, e trito tema.
Vaj ola hine o konkretna aktiviti ajse, sar akana palunovar
o pomožipen te kerel o Muzeum vaš o marde andro komunizmus, andro Košice.
Vaj varekaj pro vichodos Slovaťiko andro Sobranci paš o leperibnaskre thana.
U te kidel o data pal o denašle manuša, save merenas paš o amare hraňici.
Pal o denašle Ukrajinatar pre Slovaťiko.
Vaj paľis o ekshibiciji Exody khatar o Fero Guldan.
Ola ekshibiciji cirdas prekal o Slovaťiko, imar sas buter sar eftavardeš kerde.
Akana, anglo jekh kurdo oda geľas andre Budapešť, the odoj pen interesinen.
Paľis hine o kňižki pal kala temi.
Ola Spišska eksoda andro 20. šelberšipen, Manušikane čačipen
the slobodi pro Spišos angomis, u aver ajse.
O manušikane čačipnengre aktiviti sar o buchleder konceptos.
Nekneveder oda ela 9. septembroste
paš o leperiben pro holokaust pre Slovaťiko, o židoviko holokaust,
e akcija, savi kerel o Jožko Klement Zvolenostar.
Andro buter sar 80 fora jekhvarestar, o leperiben pre oda.
Avka buter ajse cikne akciji.
No the pherdo ola ajse bareder, konkretna.
U oda savoro hin jekh avreske paše, mišinel pes.
Paľis o manuš kerel jekhetanes
vaj le Khereha vaš e ombudsmanka.
Vaj aver themeskre (inštitucijenca),
sar o Kher zorarde manušeskro vaš kada, vaš aver.
But minoritna organizaciji, varesave aver themendar.
Vaj o Inštitutos vaš o nacijakro leperiben, o Inštitutos
vaš o študijum pal o totalitna režimi.
Vaj ajso muzeum, aver muzeum.
Ajsi cikňi perla.
Diťholas mange, hoj o Slovaťiko, vaj o purane štati, Čechoslovaťiko,
sas dosta pre sera, the te akceptinen o manušikane čačipena.
U normalno, hine pal oda barikane.
Prekal o savore berša, the pal o berš 1989,
naresle te dochudel andal o rusika archiva KGB
aňi o fundamentalna kartoteki pal o amare manuša, saven phandle andro gulagi.
Jekh le projektendar sas the pal oda.
U avka, prekal e buťi le cikne manušengri,
na profesijonala, sar som me,
pen dochudľam ki o buter sar tranda the štar ezera.
Te arakhel, te anel adaj o skeni kartoteki pal o manuša,
save sas o themutne čechoslovaťika, amen samas ole beršende o Čechoslovaťiko.
But ajse buťa.
U oleha džas dureder.
Akana kerav buťi pro duj projekta
prekal e Implementačno agentura pro Ministerstvos vaš buťi the socijalna buťa
pal o komunitna centri u lengre buťa.
Akana gondoľinav, sar pes šaj kerela vareso vaš oda,
hoj o pomožipen vaš lenge pes dureder te ľikerel.
O Kher zorarde manušeskro SR vaš o romane komuniti
Ola sas ajse dosta "hrrr berša".
Vaš oda, hoj but sig pen dovakerďam, hoj džav odoj, andro oda Kher.
U but sig geľom, jekhe ďivestar pro aver.
Avka ňilaje, kana imar sas o rajipen tele Iveta Radičovo.
No oda Kher sas čučo.
Nasas odoj o purano zorardo manuš.
Imar buter čhona oda varesar "kirňolas".
Avka, oda savoro kampelas varesar te reštartinel.
U mek avka,
hoj savore ola fundamentalna ľila pal o Kher musaj samas neves te pisinel.
Savoro štatutos.
U te kerel oda avka, hoj te agorinas
ola tenziji u buter konflikti, so odoj sas.
E finančno policija odoj phirelas dosta but.
U ajso audit, aver audit.
Avka, oda savoro kampelas te žužarel avri.
U e dujto buťi hin, hoj amen odoj nasamas but,
paľis sas o angle terminoskre alosaripena.
No prekal amaro idejos pes kerďas o reštartos, odi hiňi jekh buťi.
E dujto buťi, e nekbareder tema sas
avka vičinde Lokalna stretegiji vaš o kompleksna lačharipena.
U ola lokalna strategiji, save sas ajso jekhto baro varijantos
vaš o kompleksno lačharipen pal o problemi andro romane osadi u khera,
sas dosta blokimen, vaj imar gele ola love pro aver buťa.
O Kher nane e ekzekutivno zor.
Oda hin ča o konzultačno the koordinačno organos.
Nane o legalno subjektos.
Amen penge aňi e Salvatorka našťi cinďam.
Amen pre oda nasas o love, oda savoro pes kampelas te mangel u avka.
Ola Lokalna strategiji sas lačharde, no andre realita nakerde,
vaš oda, hoj sas ulade maškar o šov operačna programi.
U o Kher, sar o koordinatoris, šaj ča mangelas, vakerelas u varesar ispidelas.
No olestar, hoj me nasomas politikos, u nasomas o dženo
so phirel pro koalična kidipena, paľis oda nasas ajso lokho.
Vaš oda, hoj te tumenge jekhvar o manuš pal o ministerstvos
andal e Implementačno agentura phenel,
hoj on hine pre oda u oda hin andre lengri kompetencija,
u tumen nane so andre oda te phenel,
paľis, te ov nakamela,
ča tumenca khelela u namukhela o buťa, cirdela len tele.
Oda kampelas te phagel, kaj pes oda šaj kerel.
Oda sas jekh baro kotor pre agenda.
Oda pes varesar doresľas, normalno, pherdo pharipnenca,
save imar nasas phende andre oda, sar oda savoro sas kerdo.
U oda nasas efektivno kerdo.
No mištes, oda so pes ačhiľas, oda sas so pes kerďas.
U dujto ajsi bari buťi sas,
hoj andal o EÚ avľas o lav, ki o savo pes prithoďas the o Slovaťiko.
Savore thema.
Hoj sako lendar kerela o strategicko dokumentos
Integracija le Romengri andro peskro them.
Kampelas te kerel e strategija, no nasas pre oda o love, e štruktura, ňič.
Avka kampelas te kerel, te rodel le partneren.
Pomožinďas o Vazdipnaskro programos OSN (UNDP),
e Lumakri banka u buter aver subjekta.
O koordinačno konzultačno organos.
Ňisave love
u akana kaj o rachiňiben u the avka.
Ko kamelas?
Pro sako than hin ezera aver važna buťa, andro sako rezortos, na?
Aľe e strategija pes doresľas.
Lakri evaluacija phenel,
hoj sas nekfeder u jekhvar oda sas jekhetane la Španijaha.
U oda sas o maškarthemutne konferenciji, vaj direktno o Brusel.
Pro agor sas oda mištes.
The o konceptos sas lačho.
Sas kerďi avka, hj o jekhto kotor sas ajso oda fiksno, ideovo.
U paľis o dujto.
Oda hino ajso, savo pes šaj te paruvel.
Ola sas o akčna plani.
O štilos sas lačho u ačhiľas sar varesavo motivos.
U plus prekal o principi, save odoj thoďam,
ola ile the aver thema.
Bibachtales, sar pes oda ačhel, but lendar pen kerenas, vaj argumentinas,
u oda hin jekh te oda sas pro europakro učipen, vaj the ke amende,
dogmaticko štiloha u vaš oda na but bachtales, mištes.
O tipicka hine o avka vičinde 3D principi.
Oda hino o tipicko, sar e birokracija na achaľol,
o nadžaňiben, formalizmus u avka.
Ačhel avka dži akana.
E strategija sas u sas dži o berš 2020.
Imar akana pes kerel nevi.
So dikhav sar nabut efektivno,
vaš oda, hoj o jekhto kotor imar hino kerdo.
Kampel te kerel ola akčna plani, oda hin interesantno andro terenos.
Oda hin vareso, so hin o dživipen u kaj pes oda paruvel.
No oda, so hin akana kerdo, oda hin vareso sar o generalno kotor.
U o akčna plani mek nane, no mištes, dikhaha.
U oda, pre soste mek prekal o nabut berša,
save sas, šaj jekh the jepaš berš, na savore duj.
Se o anglo terminoskre alosaripena sas imar marcoste.
U kana me avľom, varekana andro julos 2010
a andro marcos 2012, vaj the angomis,
imar o rajipen peľas, sas oda lačhardo
u paľis pes oda savoro ča jepaš berš cirdelas.
Avka, jekh the jepaš berš odoj vareso šaj kerahas u kerďam.
No mištes, kerďam o pozitivna prikladi terenostar.
The ola nalegalna osadi u mek aver buťa.
Phundraďam varesavo informačno sistemos vaš o savoro Kher,
saveha paľis ňiko ňič nakerelas.
No nekbuter zor thovahas andro terenos.
Kodi komunitno buťi andro terenos the avka.
Gondoľinav, hoj ola ekstremna dikhipena sar hoj pes ňič nakerďas,
vaj but buťa pen kerde, andre kadi tema generalno,
nane lačhe, čače, hine rosna.
Vaš oda, hoj dosta pes kerďas prekal ola berša pal o 1989.
Normalno, šaj pes buter kerďas, feder, buter efektivno.
Čačes.
Aľe jekhvar paš o vareso, kana phenďom,
hoj se dikhen, pal o berš 1989 e štandardizovano kodifikovano romaňi čhib.
O Roma akceptimen sar ekvivalentno nacija.
Kerde pen buter kulturna inštituciji,
the o Romano nevo ľil.
O minoritna školi.
But Roma penge roden o than andro khetaňibnaskro dživipen.
Avrether sar andro aver thema, amen hin o lačhe programi.
Na ča o projekta.
Ajso asistentos, vaj o komunitna centri u avka.
Ola hine aver buťa, save andro aver thema nane.
Oda nane avka frima.
Šaj vakeras pal e kvalita.
Šaj vakeras pal o but buťa.
Aľe mek pozoris, vareso adaj nane realno.
U kana kamas te kerel e kritika, avka phenen mange,
so pes ajso doresľas andro transportos.
Tranda berša pes ačhavel jekh sig drom u na u na.
Maškar duj nekbareder fora.
Vaj so pal o environmentos?
Dikhas, save veša mek na čhinďam tele u avka.
Vaj so andre kultura?
Te adaj hin varesavi kultura, dživel le ministerstvoske vaš e kultura pre choľi.
Vaj so andro školi?
O štarvardešto zumavipen te kerel varesavi reforma u so jekh ta hin goreder.
Imar šaj kampel pro agor te kerel
paľis e terezijansko reforma, sar e Mária Terézia, 250 puraňi.
Kampel te sikhavel le manušen te genel, te pisinel, te rachinel.
U šaj nekfeder te chudel le uča školatar.
Hoj te chudas vareso čačo.
Vaj so o chulajipen?
No, jekh momentos.
Oda peha razinel avka, hoj ňikana nadžanas,
te mek džala o HDP opre, tele, vaj pašes vaj sar.
Vaj te o vurdona avka, vaj avres.
Vaj so andre justicija, ko čhibale?
Se oda hin jekh bari katastrofa.
Ajso, hoj te ča cirdaha o losos pal o čhibale,
našťi samas te doperel goreder.
Se varesavo paťivalo pes odoj avka dochudľas, na?
Vaj so o andrune buťa?
Vaj sako aver sfera, savi kana dikhas,
avka andre komparacija le romaňa temaha darav,
hoj arakhaha, hoj pes doresľas mek frimeder.
O love kaj nekbuter džan?
Odoj, kaj pes nadoresel te sikra ta ňič.
Ola paušalna phukavibena, hoj pes ňič nadoresľas, hin namištes u avka.
No, te lav e sam, oda avka nane.
Savori kodi situacija,
maškar ola čore, čorikane, hin hoj ačhen čore.
No oda imar hin o problemos pal o generačno čoripen.
Oda pes avka sig našťi te paruvel.
Ola fundamentalna charakteristika u atributa hine ajse,
hoj pre oda kampel o generačna paruvipena.
U ola katastrofalna buťa pen šaj dikhenas,
te pes čačes vaš oda imar ňič nakerďas.
Sar phenďas jekh amal, kana pes kerďas kada štatos,
hoj nekphareder ena o jekhto štar ezera berša.
Kampel avri te ľikerel, te džal angle, te nadomukhel te ačhel pro than.
U nekbuter te kerel e kontrola pro ola,
save paľis pro savoro naladžan te chal sar o parazita, čoren u avka.
Savori odi tema hiňi phundraďi.
Hine pozitivna the negativna čitre.
Paťav, hoj džanas, so kampel te kerel, imar čirla oda džanas.
Ča oda hin o problemos, hoj sar.
U miro gondoľipen hin, hoj kompleksno.
Aľe čačes kompleksno.
Na avka, hoj thovava nekbuter o Luník IX, hoj pes oda bares te dikhel.
Kana kerďam e Kompleksno koncepcija vaš o vazdipen pro Luník IX, arakhľam,
hoj kampel varesave penda, šovardeš uštara pre oda,
hoj pes odoj o buťa te lačharen.
U sako uštar hin minimalno jekh varesavo baro projektos.
No ajci projekta, oda hin keci phundrade mangipena,
vaj nacijonalna projekta, vaj intervenciji?
U prekal o keci berša?
Kana geľam andro implementačna agenturi, so ki oda phiren, odoj amenge phende,
hoj kada štarto kotor tumare mangipnendar
andro ola uštara u aktiviti u projekta,
odi hiňi imar pal amende, oda pes imar kerelas, oda imar naela, kada štarto kotor.
Kada pes mek prikerel.
O trito štarto kotor, kada pes imar kerel, zumaven pen odoj te dochudel.
U o paluno štarto kotor, pre oda pes šaj kerela o planos.
Den pozoris u aven prikerde.
No te avka pes kerel o reštartos, vaj o kompleksno lačharipen,
oda hin pro berša bi o agor.
Oda ňikana na ela kerdo.
Sakovar ča "ad hoc".
U paľis andre praks oda diťhol avka, hoj jekhto hin o projektos
vaš o varesave buťarne andro pomožipnaskre profesiji.
U kana agorinel oda projektos, paľis imar the o mangipen
pro komunitna centri, kaj ola buťarne šaj en.
Save imar nane, bo oda projektos imar agorinďas.
U avka dureder oda džal.
U plus, aver bilačhipen savo amen hin,
savoro pes oda kerel sar e kampaň.
U nekbuter oda perel pro gavende.
Hoj ola šerutne zumaven vareso te doresel, paľis pen čhiven pre oda, so džal.
U paľis vaj savore lačharen o dachi, te kampel vaj na.
Savore keren o projekta vaš o themutnengre servisa, bo akana hin ajso mangipen.
Paľis savore džan te kerel e socijalno firma,
hoj akana hin e kampaň pro socijalna firmi.
Te oda lenge kampel, vaj na.
U avka dureder u sakovar sar ajso sikhade nalpi,
saven hin o mištes bararde refleksivna reakciji.
Sar ola Pavlovoskre rikone prastan u keren oda,
pre soste pen den o love.
Sar avrether.
Kampel mange tranzitivno bešipen vaj na pro Luník IX?
No kana hin o mangipen pre oda u ňič aver,
paľis džava te ačhavel o tranzitivno bešipen.
The te pes džanel, hoj odoj nane šanca vaš o tranzitivno bešipen,
kana odoj hin ajci but džen, hoj jekhvarestar kana pes vareso sar o tranzitivno bešipen ačhavela,
pherďarela pes bares,
u ňisavo transfer odoj imar na ela.
Imar sako pes dandenca, najenca ľikerela andro peskro bešiben.
No šaj oda naužaras le šerutnestar?
Te hin ajso šajipen, paľis pes chudel olestar.
Čačes paťavas, hoj andre kadi nevi programovo perijoda
pes šaj kerel o realno, goďaver kompleksno drom.
Vaš oda, hoj andro oda purano, angomis, sas o Lokalna strategiji,
andro save oda sas nalačho, vaš oda, hoj ola individualna aktiviti
sas ulade maškar o šov operačna programi,
andro sako sas o aver principi, aver časoskre plani u avka.
Avka oda, so mangel, so hine nekbuter o gava, oda našťi te resel savoro,
našťi pre oda te dikhel, našťi pro sako than te doresel.
Avka pes oda paľis cikňarela pro duj varesave lačhe cikneder projekta,
save ňisar našťi te aven o kompleksno lačharipen
vaš e savori odi lokalita, komunita, gav.
Andre kadi programovo perijoda, savi akana agorinel,
sas imar aver verzija pal o Kompleksno drom.
Ola ajse tagova paketi, save nasas mištes kerde,
jekhto, sas direktivno dromeha avri kerde pro oprune thana.
U sas o diktatos, hoj so kampel te kerel.
Sajekh direktivno sas avri ile o gava
prekal o dži akana na žužes phendo drom, varesavi kľija.
U paľis, o Atlas pal o romane komuniti u buťi leha bi o achaľuvipen.
O nadžaňiben u bikompetenciji.
Oda so hin, varesave gava olestar denašle,
varesave kamenas jekhvarestar o paurvipen, buterval oda kampelas te lačharel, te paruvel.
Paľis, savoro ča na kompleksno.
O chaos le avrether doresipnenca.
Normalno, varekaj feder, varekaj goreder.
Avka, andre kadi programovo perijoda,
savi chudel vaš o berša 2021 - 2027,
oda šaj imar elas čačes avka, hoj le gaven imar hin kerdo
savoro kompleksno drom vaš oda lačharipen, kaj hin savoro.
U oda savoro, so hin, normalno, džandes kerdo,
konzultimen, dikhlo opre, lačhardo,
oda savoro hin jekh projektos.
Jekh u na penda, šovardeš, andro aver berša.
U oda jekh projektos pes kerel
u hino šukares goďaver kerdo, uštar pal o uštar.
Ola leskre aktiviti.
Oda hin logicko u o doresipen hin, hoj savori komunita
the savori lokalita, savoro gav hino čačes reštartimen.
Kerďi paťivales, mištes.
U paľis oda imar kampel te ľikerel, vaj te kerel e aktualizacijaň
u te vazdel avka, sar o dživipen anel o averipena.
Normalno, mek nane o vigos la lumake.
No oda imar hin vareso aver
sar ajsi kampaň savi thovel jekhetanes "ad hoc" avka,
sar u so o štatos del, vaj so pes akana prekal o eurofondi šaj kerel.
Vaj, sar te chal o love.
Vaš oda, hoj oda te chal o love hin dosta frekventovano u hino nekbuter pro agor
andro ola programova perijodi sar jekh nekhbareder modla.
Imar aňi nadžal pal oda, so keras, aľe keci poťinas avri ole lovendar.
Se poťinas frima.
Normalno, o kompleksno lačharipen varekaj chuťela učeder, varekaj na.
Sako gav hino aver.
Sako jekh projektos hino aver u o sistemos hino aver.
U oda hin lačhes.
Vaš oda, hoj savoro pes nadel te ispidel
andro opre kerdo mangipen varekaj Bratislavatar vaj Bruselostar.
Oda musaj te keren o manuša, save odoj bešen.
Varesave oda džanena feder, varesave goreder.
No sar oda varekaske džala mištes,
oda ela o super čitro, savo pes imar cirdela the vaš o aver.
Save šaj hoj darana, vaj len naena o eksperta u avka.
Aľe ola imar hine technicka u procesno-organizačna
u nadžanava mek save, no šaj pen lačharen.
Kampel te kamel te džal andre oda.
Ola hine ajse štar nekbareder kotora, save mek sas kerde
prekal o berša tel e Dekada vaš e romaňi inkluzija 2005 - 2015.
So pes kerelas andro buter thema adaj andre centralno, vichodno
vaj paľis the andre zapadno Europa.
Odoj oda sas o bešipen, o sasťipen, o buťariben the sikhľuviben.
Ola štar sferi pen paľis len sakovar dureder.
Sar andro strategiji.
O phučiben, hoj so kampel nekbuter nane but goďaver.
Olestar, ole štarendar.
Kana džanas, hoj te hino o manuš sikhado,
hin les feder perspektiva te arakhel e buťi, vaš oda, hoj les hin nekučeder kvalifikacija.
Te les hin e buťi, rodel o love.
Hin les feder šanca te chudel o feder bešipen.
Te imar bešel, hin les e šanca te ľikerel peskro sasťipen.
U te avel sasteder.
Te hino sasto, paľis šaj
te phirel andre škola, šaj sikhľol.
U paľis sam paš o sikhľuviben, o drom avľas pale.
Aver lavenca, so te keren olestar,
na direktno pomožinen the savore trin aver sferenge.
Avka, oda hin kvazi jekh, so keren.
Aľe oda, so konkretno keren andro dživipen,
tumari preferencija ela oda, so hin nekbuter akutno andro varesavo gav.
U avri lena kadi sfera.
Oleha kamav te phenel, hoj te hin varekaj o šargašagos vaj o manuša hine nasvale,
na tradena len pro varesave rekvalifikačna kurzi, on hine nasvale.
Paľis musaj te thoven o sasťipen pro jekhto than.
Aľe kana varekaj hino katastrofalno bešipen, u vaš oda ňič naresen
u mek hine nasvale, paľis kampel te lačharel o bešipen.
Oda hin avka, hoj savoro, sakaj su savore dromenca.
Aľe avka, sar kampel pro than.
Kompleksno, oda hin, hoj oda savoro hino khudo,
pro agor the avka lačharen savoro.
U mek but aver buťa, normalno.
Varekana pes sikhavel e tema, hoj so te kerel pal o kompetenciji save hine le Kher.
Sar les te zorarel, vaj save dromeha.
U te tel o ajso ministerstvos, vaj aver.
U tel o oda ministerstvos, u oda premijeris, vaj oda.
Miro gondoľipen hin,
hoj čačes kampel te ačhel konzultačno u koordinačno.
Namište, hoj pes te ispidel andre ekzekutiva.
U napaťav, hoj kampel te zorarel o kompetenciji so les hin.
But lokhes phenava soske.
Te les sas bareder kompetenciji,
šaj mek ajse, hoj olestar ačhela o ministerstvos.
The avka pes phenel.
Andre ekzekutiva.
So hin bareder kompetenciji? Te chudel bareder zor, love u avka.
Avka andro Kher musaj ena kerde
varesavi sekcija, odboris, vaj vareso, sar oleske te del o organizačno nav,
vaš o sikhľuviben, vaj vaš o bešipen, vaš o individualna sferi,
kultura u avka.
Aver lavenca, oda Kher ačhiľas ajso cikno rajipen.
U ačhiľahas o šerutno varesave cikne ministerstvenge.
Oda savoro sar romano.
U ola normalna ministerstva u oda savoro aver
enas bare lošale, hoj čhide pestar savoro,
so hin pal e romaňi tema u pal o Roma.
U čhivenas oda pro oda Kher.
Se on oda the akana keren u kamen te kerel.
Ča oda našťi kompletno te kerel, vaš oda, hoj o Kher nane ola kompetenciji.
U te ča sikra sas, imar oda kerenas.
Olestar pes šaj ačhel,
hoj sakovar odoj enas frima love.
Sakovar odoj kampelas buter love.
Avka, o Kher na doreselas lačhipen.
U andro terenos the andro dživipen
mek buter kilometri maškar e majorita the romaňi minorita.
Avka, kamen vareso, vaj tumen hin varesavo problemos?
Se hin tumen tumaro Kher, džan odoj oda te lačharel.
U amen sam adaj u tumen san odoj.
Oda hin čačes but nalačho.
Buter visardo oda hin.
Oda Kher hoj hino, oda hin o nekbareder čitro so sikhavel,
hoj hine o dočasna lačharipnaskre uštara andre praks.
- Hin feder sikhaviben? - Na, nane, oda hin korkoro.
Kerďas pes historikanes, vaš oda, hoj džahas andro EÚ
u sas amen ajse the ajse problemi.
Oda pes nakerďas vaš oda, hoj samas bare goďaver.
Aňi sikra.
O res sas te khosel ola nalačhipena
u dži oda o Kher sas lačho.
Aver lavenca,
so sigeder oda Kher te phandel tele.
Hoj te našavel o res vaš peskri eksistencija.
Na hoj les te zorarel.
No, aľe lačharas o problemos le osadenca u bešipnaha?
Ola hine o themutne, o manuša, vaj na?
Hin varesavo ministerstvos vaš o transportos, ačhaviben, nadžanav mek vaš soske.
Soske oda nalačharel?
Soske oleha pes te murdarel varesavo Kher,
saves nane pre oda o kompetenciji, e keribnaskri zor.
U odoj roven o manuša.
U ov hino oda čoro, savo nadžanel oda te lačharel.
U džan hijaba o love.
U te nasas, ko oda lačharďahas?
Oda ministerstvos imar našťi sas avka lokhes olestar te denašel.
Aver hin o čačipen.
Oda te ačhel o lačho, džando koordinatoris the konzultantos.
Te ča.
E buťi, o phripena u avka me aven normalna,
se amen sam le themutnengro štatos.
- Vaj keras o themutnengro khetaňiben. - Vaj na?
Me varekana imar nadžanav.
No kampelas amenge, oda but kamavas me.
Avka, pre oda amen hin o legitimno rajipen
u pre oda hine o legitimna inštituciji, o mechanizmi.
Te vazdel o džaňiben andro Kher, sar o koordinačno the konzultačno.
U te ča oda Kher namusaj sas.